30-01-13

14. Blikken dinsdag (2/2)

060108-Koetjes.jpgOmwille van het stevige vertier bij de eindeloze kroegentochten werd verloren maandag ook raasdag of zotte maandag genoemd. Het is ooit de dag geweest dat men huwbare mannen en vrouwen ging koppelen en dan sprak men van ‘meiskensmaandag’, vrouwenmaandag of koppelmaandag. Deze laatste benaming mogen we niet verwarren met koppermaandag. Beide benamingen vinden we al terug in dertiende-eeuwse teksten. Het zijn de handswerklieden van de drukkers die deze traditie later voortzetten. Zij maakten een speciale koperplaat voor hun meester met hun beste wensen. De kopperprent is dus de voorloper van onze nieuwjaarsbrief. Het kopperen krijgt de betekenis van feestvieren en begin zeventiende eeuw vertelt ook Bredero over de kopperdagen. In de achttiende eeuw worden de koperblazers uitgelaten om van café tot café voor ambiance te zorgen. Omdat de fuifnummers de volgende dag heel wat minder praat hebben, gaat men de volgende dag naar een ietwat minder edel metaal zoeken om deze dag een naam te geven. Zo ontstaat blikken dinsdag.

 

De mannen van de vuilkar die ‘s morgens de verzamelde lege bierblikjes vinden zullen het zeker beamen. Wij vinden het nu wel welletjes geweest en trekken een dikke streep onder onze festiviteiten.

 

09:45 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (2)

09-01-13

13. Blikken dinsdag (1/2)

In de middeleeuwen kennen de ambachtslieden geen vakantie, laat staan dubbel betaald. Eén dag krijgen ze wel: verloren maandag. Dat verhaal hangt met haken en ogen aaneen omdat er teveel versies en beweringen zijn en onze redactie mankeert hier enkele historische bronnen.

Vleesresten zouden gehakt, gemalen en tot worsten gerold worden en voorzien van een bladerdeeg. De gilden houden hun jaarlijkse vreetpartij en er wordt gezopen lijk de beesten. Andere bronnen melden dat iedereen aan een dag rust toe is na de uitspattingen van de voorbije dagen, en dat het voor de katers verzamelen is geblazen om te ‘verdwijnselen’ (sorry, we hebben Harry Potter gelezen).

060109-JGL3157.JPGHoe dan ook, zo een verlofdag moet gevierd worden. Na de worstenbroden laat men zich dus terug vollopen met Koninkjes, pintjes, gildenbier en jenevers. Het lampetten gaat door tot de late uurtjes met de logische gevolgen voor de reeds begonnen dinsdag. Deze dinsdag wordt dan blikken dinsdag genoemd (rubriekje 14). Zo kunnen we blijven doorgaan natuurlijk.

Dat van die worsten vinden de koetjes maar niets, die hebben zo te zien wat anders te doen. De vegetariërs willen geen lijken in zich, daarom zijn er voor de gevoelige mensen appelbeignets voorzien. Smakelijk!

Laat op de eerste maandag na de eerste zondag na Driekoningen de worstenbroden en appelbollen alvast smaken!

 

10:35 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (1)

06-01-13

12. Over drie koningen en 20*C+M+B+13

GH-SLIDE 02.jpgIeder jaar, op 6 januari, vieren we driekoningen. Veel liever spreken wij over de drie wijzen. Het bezoek van die kleppers aan kindje Jezus wordt ook Epifania genoemd.

Epiphania betekent zoveel als verschijnen. In het Grieks betekent ‘epi’: op, en ‘phainoo’: tonen of schijnen.

Kort na de geboorte van Christus liggen een aantal herders, volgens sommigen goed zat, in een nabijgelegen veld. Er verschijnt hen een engel met goed nieuws en zo zijn zij de eersten om het pasgeboren kindje (waarschijnlijk in een grot) te bewonderen.

De wijzen, een zwarte, een gele en een rode, zoals onze Belgische vlag, komen ook aan de receptie van het moederhuis en hebben goud, wierook en mirre bij. Mirre is een welriekende zalf. Zij worden Balthasar, Melchior en Caspar genoemd.

Omdat er sprake is van de drie koninklijke geschenken spreekt men ook van de drie koningen. In 1164 brengt men hun relieken over van Milaan naar de Dom van Keulen.  Nog niet zo eeuwig lang geleden heeft men het graf van de drie koningen geopend en snel terug dichtgedaan, want daar lagen toch wel 4 skeletten in zekers.

De kerk ziet de drie wijzen als missionarissen. Vandaar dat de paus op deze dag traditioneel een aantal bisschoppen benoemt.

De Grieken zelf vieren Theophania (Godverschijning). Dit verwijst naar het doopsel van Jezus in de Jordaan door Johannes de Doper.

Als de duitstalige zangertjes een cent, een snoepje of een stuk fruit krijgen, wordt er in krijt op de deur geschreven: 20*C+M+B+13. Sommigen zien daar Casper, Melchior en Balthasar in, tussen het nieuwe jaartal. De betekenis is echter wel wat anders: CMB betekent hier Christus Mansionem Benedicat, wat zoveel betekent als Christus zegene dit huis (in 2013).

Als men niets geeft, dan zingen ze bij ons:

Hoog huis, laag huis, er is een gierige pin in huis.

 

23:56 Gepost door Joris Luyten | Commentaren (0)